Kömür Madenciliği Delici Ekipmanları

Kömür madenciliğinde delici ve kesici ekipmanlar üç ayrı uygulamada kullanılır: otomasyonlu uzun ayak üretiminde kesici kafa uçları, galeri açmada roadheader kesici kafa ekipmanları ve dar alanlarda el yordamıyla çalışan pnömatik makinelerin matkap uçları. Üçünde de belirleyici olan makinenin kendisi değil, sarf malzemenin birim maliyetidir.

Uzun ayak üretimi

Kömür madenciliğinde otomasyon yöntemiyle, hidrolik ayaklar vasıtasıyla yapılmış tahkimat ve kömür bantlarına temas eden bir kesici kafanın rotasyonu ile çıkarılan madenin konveyör vb. yöntemlerle yeryüzüne çıkarılması sisteminin bütünü, uzun ayak madenciliği olarak adlandırılır.

Bu rotasyonel kesici kafanın cevhere temas eden, tungsten karbür mesnetli gerek radyal gerekse rotasyonel uçları; özel üretilmiş uç tutucular ve toz engellemek üzere dizayn edilmiş fiskete sistemleri son teknoloji ürünler olarak tedarik edilebilmektedir.

Ayrıntı: uzun ayak kesici kafa ekipmanları · tahkimat tarafı: hidrolik direk ve yürüyen tahkimat

Roadheader ile galeri açmak

Madencilikte cevhere ulaşabilmek için çeşitli yeraltı tünellerinden yaklaşımlar tasarlamak gerekir. Maden planlama mühendisleri bu tünelleri statik denge, cevhere yakınlık, dönüş yolları ve havalandırma parametrelerini hesaba katarak gerçekleştirir. Bu galerilerin kesitinin düzgün, tahkimatının sağlam ve mümkün olduğunca geniş yapıda açılması büyük önem taşır.

Galeri açmanın birçok yöntemi olup; kayaç sertliği, ilerleme hızı ve maliyetler göz önüne alındığında kömür madenciliğine en uygun yöntemlerden birinin roadheader ile galeri açmak olduğu kabul edilebilir. Rotasyonel kafaya sahip bu hidrolik makinelerin ekonomik ömrü boyunca ciddi bir uç tüketim maliyeti olduğu düşünülürse, kaliteli uç ve uç tutucu kullanımının önemi bir kez daha ortaya çıkar.

Ayrıntı: roadheader kesici kafa ekipmanları

El tabancaları (pnömatik makineler)

Konvansiyonel kömür madenciliğinin tarihi yüzyıllar ötesine dayanır. Günümüzde gerek lağımların ihtiva ettiği dar alanlar, gerekse yüksek kalorili kömür cevherlerinin bulunduğu derinlikler; büyük makine ve teçhizatların sığdırılmasını mümkün kılmamaktadır.

Elektrikli aletlerin kıvılcıma müsait yapısı ile yeraltında biriken gazların ve fosillerin yanıcı ve tütücü olması nedeniyle pnömatik aletlerin kullanılması yaygın bir metot olarak geliştirilmiştir. Özetle pnömatik alet; basınçlı hava yöntemiyle hareketlenen piston ve onun oluşturduğu darbe kuvvetiyle kesici-delici metalleri ileterek cevhere temas ettirmesi ve parça kırımı elde edilmesi yöntemidir.

Bu delici-kesici aletler; gerek kömürün parçalanması, gerekse çeşitli havalandırma bacalarının oluşturulması ve sıkışan gazların tahliyesi için genellikle el yordamıyla çalışan sehpalı pnömatik makinelerin rotasyonel ve darbeli matkap uçlarıdır.

Grizulu ortamda kıvılcım riskinin nasıl yönetildiği konusunda elektrikli ekipman tarafı için: ATEX ve exproof işaretlemesi nasıl okunur?

Uç seçiminde ne ölçülür?

Bir delici makine, ilk yatırım maliyetinin dışında ekonomik hayatı boyunca ciddi bir delici sarf malzeme tüketir. Bu yüzden doğru ölçü parça fiyatı değil, kazılan hacim başına toplam maliyettir. Bu maliyet üç kalemden oluşur: uç ömrü, uç tutucu (yuva) ömrü ve uç değişimi için kaybedilen ilerleme süresi.

Unutulmamalı ki doğru ürünü seçmek mühendislik ve tecrübe gerektirir. Kayaç bilgisiyle birlikte mevcut kafanızın ve yuvanızın fotoğrafını gönderirseniz uyumlu seti doğrudan çıkarabiliriz.

Kaynak: yöntem ve uygulama anlatımları Demermak'ın kendi teknik dokümantasyonundan. Toz ve patlama riskinin kontrol altında tutulması yükümlülüğü: Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği Ek-3 madde 8.1 — RG 19/9/2013, sayı 28770.